Pour réagir à cet article, cliquez ici

6 septembre 2005

Türkiye ; etnik koken ve din ayrimi gozetmeyen tum insanlarin gonullu birlikteliginin ulkesidir. Bir millet olmak icin ayni etnik kimlige sahip olmak gerekmez ; ortak tarih ve sosyo ekonomik entegrasyon, ulke ve vatandaslik kavramlari etnik farklardan daha onemlidir.

“Eylemsizlik” karari aldigini aciklayan PKK, Turkiye’nin cesitli bolgelerinde gerceklestirdigi provokasyon turu eylemleriyle, “Turk-Kurt” catismasi cikarmaya cabaliyor. Ancak Turkiye, etnik kokeni ne olursa olsun “bir arada yasamayi” basarmis bir ulkedir.

Turkiye’de Turkler ile Kurtler, su ve zeytinyagi gibi degil ; karismislardir. Bu ‘karismislik’ duygusu, Turk ile Kurt’un ic ice gecmisligi ve yakinligi, ulkemizde terorun doruga ciktigi, binlerce insanin hayatini kaybettigi yillarin cok daha acili ve kanli hale gelmesini onledi. Terorle mucadelede Turkler ile Kurtler arasinda toplumsal veya etnik bir catisma yasanmadi. “Birlikte yasama iradesi”, Turkiye’de varligini hep surdurdu, bundan sonra da surdurecektir.

“Kurtler, Turklere cok yakindir” diyen Kurt aydini Behlul Yavuz, yillar once bakin neler soylemis ; “Iran’da Tahran’a giden bir Kurt, Kurt’tur. Yani kendini yabanci hisseder. Cok fazla gitmez, gitmeyi de cani cekmez. Irakli Kurt de oyledir. Bagdat’a gitmez ya da cok az gider. Gidince de Kurt’tur. Cunku, yabancilik, dislanmislik hisseder. Kurt ile Acem arasinda, Kurt ile Arap arasinda boyle bir duvar yukselir. Ama bu Turkiye’de emin ol farklidir. Turkiye’de bir Kurt, Ankara’ya, Istanbul’a giderken yalniz Kurt degildir : hem Kurt’tur, hem Turk’tur. Giderken, ayaklari geri geri gitmez. Hele İstanbul’a, imkani varsa kosa kosa gider. Dislanmislik hissetmez. Yabancilik duymaz. Turk ile Kurt karismistir. Iran’da, Irak’ta oyle degil. Azinliktir Kurtler. Kurt olan, Kurt oldugu icin ornegin Disisleri Bakani olamaz. Turkiye’de olur, kokeni Kurt’mus, degilmis diye bakilmaz. Turkiye’de Kurtler toplum ve devlet duzenine cok daha fazla entegre olmus, dinleriyle, kulturleriyle, hayat tarzlariyla birbirlerine karismislardir...

“Birlikte yasama iradesi”, Turkiye’de varligini hep surdurdu. Teror orgutu PKK ile mucadele yillarinda, ustunde oturdugumuz barut ficisini infilak ettirmek icin kivilcim cakanlar oldu, ama basariya ulasamadilar.

Sanatci Yilmaz Erdogan da, Milliyet Sanat Dergisi’nde (Ocak 2005) yayinlanan bir roportajinda ; “Kurt kulturunden ne aldiysam, Turk kulturunden de o kadar beslendim. Benim kimligimdeki etnik unsurlar, nereden gelmisse, basim gozum ustune demis ve onun uzerine bir hayat kurmus birisiyim. Dolayisiyla icimdeki Kurt ile Turk arasinda herhangi bir problem yok. Olmamistir da. Aslinda, Turkiye’de de boyle bir problem yok. Kurtce uzun havadan da, Turkce bozlaktan da derinden etkileniyorum” diyerek, “birlikte yasama iradesi”ne guzel bir ornek veriyor.

Ziya Gokalp de, Turklerin ve Kurtlerin birbirine kolay donustugunu, ama ‘col’ karakterine ikisinin de yabanci olmasi yuzunden Ortadogu Araplariyla kaynasamadiklarini anlatir. Iste Irak...

Graham Fuller, John Bulloc gibi Turkiye karsiti yazarlar bile, Kurtlerin hicbir ulkede Turkiye’deki kadar entegre olmadigini, Kurtlerle Turklerin buyuk olcude ic ice gectigini belirtiyorlar. Hele de 1950’de baslayip 1980’lerde hizlanan sehirlesme ve yatay sosyal hareketlilik Turk ve Kurtleri temelli entegre etmistir. Turkiye gibi bir imparatorlugun cocuklarinin bu kadar ic ice gectigi bir ulkede, ic sinirlar cizmek artik kesinlikle imkansizdir.

Dolayisiyla Turkiye’de Kurt meselesini “ayri bir halk” meselesi degil, sirf “demokrasi meselesi” olarak gormek gerekir. Kaldi ki, bir millet olmak icin ayni etnik kimlige sahip olmak gerekmez ; ortak tarih ve sosyo ekonomik entegrasyon, ulke ve vatandaslik kavramlari etnik farklardan daha onemlidir. Ben kendimi Diyarbakir’da hic yabanci hissetmem. Ama, Taskent’te oyle mi ? Turkiye Kurtleri de kendilerini Izmir’de, Istanbul’da yabanci hissetmezler. Ama Dohuk’ta oyle mi ? Demek ki, etnisiteden daha onemli bir seyler var. Barzani ve Talabani niye birlesemiyor ? Talabani’nin Kerkuk’u ele gecirmesinden korkan Barzani Turkiye’den yardim istemedi mi ?

David McDowai “The Kurds” adli eserinde, Barzani’nin Kirmanc, Talabani’nin Sorani oldugunu, bu iki lehcenin birbiriyle anlasamadigini, kavganin parti kavgasi degil, iki ayri alt etnik kimligin kavgasi oldugunu anlatir.(sf.385 vd.)

Elbette “etnik kimlik” onemli, ama, ulke, vatandaslik, tarihi beraberlik, sosyolojik entegrasyon, musterek kader gibi kavramlar daha onemli. Irak Irak’tir, Turkiye de Turkiye !.. Elbette realist olarak Turkiye’nin yararina olan 70 milyonun yararinadir.

Cok kulturlu bir ulke olan Turkiye hepimizin ulkesidir. Her turlu sovenist ve siddet iceren yaklasimlara karsi cikan bir Kurt aydini olarak bir kere daha altini cizmek istiyorum ; Turku, Kurdu, Cerkezi, Lazi, Rumu, Yahudisi, Ermenisi, Asurisi, Suryanisi, hep birlikte, bu topraklarda baris ve kardeslik icinde yasamayi coktan hak etmislerdir. Artik gunumuz AB surecinde yol alma gunudur ; silahlara veda ederek, demokratiklesmeye gercek anlamda sahip cikma gunudur. Turkiye’nin de, Turkiye’de yasayanlarin da tek dogrusu budur. Kurtler, teror ve kan kokan karanlik dolu gunlere yeniden donmek istemiyorlarsa, her turlu siddet ve demokrasi karsiti yaklasimlardan uzak durarak, sosyal, siyasi, ekonomik ve kulturel anlamda mutluluk vaat eden AB surecine yurekten destek vermeliler.

Bir toplumsal sorunu bahane ederek siddete basvurmak ya da siddet ortamini mesru gostermeye calismak hicbir sekilde kabul edilmeyecek bir yaklasimdir. Siddeti siddet, kani kan besler. Siddet siddete, kan kana benzer. Butun sorunlar, anayasal devlet ve demokratik cumhuriyet icinde cozulecektir.

Serhat Ararat
Arastirmaci Yazar
serhatararat@hotmail.com